Eşimle 72 Yıl Evli Kaldık

Eşimle tam 72 yıl evli kaldık. Yetmiş iki doğum günü, bayramlar, kahve eşliğinde sessiz sabahlar ve verandada geçirilen uzun akşamlar… Birisiyle bu kadar uzun zaman geçirdiğinizde, onun hakkında her şeyi bildiğinize inanırsınız. Ama gerçek şu ki; bazen bir insanın sadece size göstermeyi seçtiği kısımlarını bilirsiniz. Eşim Halil bir gaziydi. Gençliğinde orduda görev yapmış, zorlu yıllar geçirmişti. Vefatının ardından çocuklarımız ve torunlarımız cenaze için toplandı. Halil her zaman sade bir adamdı, dikkat çekmekten hiç hoşlanmazdı. Bu yüzden küçük, sessiz ve saygılı bir veda töreni düzenledik. Törenin sonuna doğru insanlar yavaş yavaş ayrılmaya başlarken, salonun en arka tarafında yaşlı bir adamın durduğunu fark ettim. Onu daha önce hiç görmemiştim. Halil ile hemen hemen aynı yaşlarda, belki biraz daha yaşlı görünüyordu. Sırtı hafifçe kamburlaşmıştı ve üzerinde belli ki yıllarca özenle saklanmış eski bir asker paltosu vardı.

Uzun süre orada hareketsiz durup tabutun yanındaki Halil’in fotoğrafına baktı. Sonra yavaş adımlarla bana doğru yürüdü. “Eşinizle birlikte görev yaptık,” dedi yumuşak bir sesle. Sesi titriyordu; sanki taşıyamayacağı kadar ağır anıların yükünü omuzluyormuş gibiydi. Ben daha tek kelime edemeden, paltosunun cebinden küçük, ahşap bir kutu çıkardı. On yıllardır cepte taşınmaktan yıpranmış, kenarları aşınmış ve çiziklerle doluydu. Adam kutuyu nazikçe titreyen ellerime bırakırken, “Bana,” dedi, “eğer bir gün başına bir şey gelirse… bunu mutlaka size ulaştırmamı emretmişti.” Kutunun kapağını açarken parmaklarım zangır zangır titriyordu. İçine baktığım an nefesim kesildi, kalbim duracak gibi oldu! “Aman Allah’ım… bu da ne?!” diye bağırdım; sesim o sessiz salonda niyetimden çok daha yüksek ve korku dolu yankılanmıştı.

Kutunun içinde, koyu kırmızı, kurumuş kan lekeleriyle kaplı yıpranmış bir asker künyesi, son derece ağır, kararmış bir “Üstün Cesaret Madalyası” ve sararmış, kenarları yanık bir fotoğraf duruyordu. Fotoğrafta, kucağında küçük, ağlayan bir kız çocuğu tutan, yüzü is ve toprak içinde kalmış, gencecik, gülümsüyen bir asker vardı. Bu benim eşim, Halil’di. Fakat asıl kanımı donduran şey, madalyanın üzerine kazınmış olan isim ve altında dörde katlanmış duran askeri evraktı. Madalya Halil’e değil, tam karşımda duran bu yaşlı adama, “Piyade Çavuş Kemal” adına düzenlenmişti. O sararmış askeri belgenin üzerinde ise iri, kırmızı harflerle “EMRE İTAATSİZLİK VE VATANA İHANET” yazıyordu.

Dizlerimin bağı çözüldü. Yetmiş iki yıl boyunca aynı yastığa baş koyduğum, karıncayı bile incitmeyen, hayatı boyunca yüksek sesle bile konuşmamış o sakin ve uysal adam, nasıl olur da böyle karanlık bir belgenin ve başkasına ait bir madalyanın sahibi olabilirdi?

Yaşlı adam, koluma girip beni yakındaki bir sandalyeye nazikçe oturttu. Gözlerinden süzülen yaşlar, o derin kırışıklıkların arasında kaybolurken derin, titrek bir iç çekti. “Korkmayın hanımefendi,” diye fısıldadı çatallı bir sesle. “Kocanız bir hain değildi… O, bu dünyada tanıdığım en büyük kahramandı. Ve bu kutudaki sır, 70 yıldır sadece ikimizin arasında, mezara kadar saklanmaya yemin edilmiş bir gerçekti.”

O sessiz cenaze salonunda sadece ikimiz kalmıştık. Yaşlı adam, namıdiğer Çavuş Kemal, yılların yorgunluğuyla titreyen ellerini dizlerinin üzerinde birleştirdi ve o güne kadar kilitli kalmış olan o büyük sırrı anlatmaya başladı:

“1951 yılıydı. Sınır ötesinde, savaşın ve cehennemin tam ortasındaydık. Birliğimiz ağır bir pusuya düşmüştü ve hırslı komutanımız, düşmanın saklandığını iddia ederek önümüzdeki köy okulunun içindekilerle birlikte bombalanması emrini verdi. Halil, o binadan gelen çocuk seslerini duymuştu. Komutana yalvardı, emrin yanlış olduğunu, içeride masum sivillerin sığındığını söyledi. Ama komutan dinlemedi, silahını çekip Halil’in alnına dayadı ve atış emrini tekrarladı.”

Kemal amca yutkunmakta zorlandı, gözlerini Halil’in gülen fotoğrafından ayıramıyordu.

“Kocanız… O sizin bildiğiniz sakin, sessiz adam bir anda devleşti. Emre itaatsizlik etti. Komutanın silahını elinden alıp onu saf dışı bıraktı ve tek başına ateş hattına, o yanmakta olan okulun içine daldı. Ben ve birkaç asker de onun peşinden gittik. İçeriden tam kırk iki masum çıkardık hanımefendi. O fotoğraftaki küçük kız çocuğu, alevlerin arasından Halil’in kendi vücudunu siper ederek çıkardığı son candı. Kutudaki o kanlı bez, Halil o kızı korurken sırtına saplanan şarapnel parçasının kendi kanıyla ıslandı.”

Gözyaşlarım artık sel olmuş akıyordu. “Peki ama… bu ihanet belgesi? Bu madalya neden senin adına?” diye sorabildim hıçkırıklarımın arasından.

Kemal amca buruk ve hüzünlü bir şekilde gülümsedi. “Kurtarma operasyonu bittiğinde komutan uyandı. Halil’i askeri mahkemeye vermekle, vatana ihanetten kurşuna dizdirmekle tehdit etti. Emir komuta zincirini kırmış, üstüne üstüne komutanına el kaldırmıştı. O dönem kurallar çok ama çok acımasızdı. Ancak operasyonun başarısı üst rütbelere ulaşınca, olayın üstünü örtmek zorunda kaldılar. Komutan, başarının tüm kredisini kendisine ve bölüğe, en çok da bana yazdı. Bana bu kahramanlık madalyasını verdiler. Halil’i ise gizli bir celseyle yargılayıp, rütbelerini sökerek ordudan ‘disiplinsizlik’ bahanesiyle terhis ettiler. Eğer o gün bu gerçeği tek bir kişiye anlatsaydı, mahkemede yargılanıp yıllarca hapse girecekti. Sırf ailesine, yani size kavuşabilmek için susmayı, tüm o kahramanlık ve ihtişamdan vazgeçip ‘sıradan, sade’ bir adam olarak anılmayı kabul etti. Ben bu madalyayı boynuma asla takmadım. Terhis olduğumuz gün bu kutuyu ona verdim. ‘Gerçek kahraman sensin, bu senin hakkın kardeşim’ dedim. O ise sadece gülümseyip, ‘Benim en büyük madalyam evde beni bekliyor, karımın yüzündeki huzur bana yeter’ demişti.”

Sözlerini bitirdiğinde salonun sessizliği adeta ruhuma işledi. Elindeki o ahşap kutuya, o kanlı beze ve sararmış belgeye bir kez daha baktım. Benim kocam, sıradan bir hayat yaşamak zorunda kalan talihsiz bir asker değildi; o, başkalarının hayatı için kendi şanından, şerefinden ve adından bile vazgeçecek kadar devasa bir ruha sahip, isimsiz bir efsaneydi. Yetmiş iki yıl boyunca sırtındaki o korkunç yara izinin eğitim kampında yaşadığı ufak bir kaza olduğunu söylemişti bana. Meğer o iz, bir çocuğun hayatını alevlerin arasından söküp almanın bedeliymiş.

Gözyaşlarımı ellerimle sildim. İçimdeki o korku ve şaşkınlık yerini kelimelerle tarif edilemez bir gurura bırakmıştı. Kutuyu göğsüme sımsıkı bastırarak ayağa kalktım ve bu yaşlı askere sarıldım.

“Teşekkür ederim,” diye fısıldadım kulağına. “Bana eşimi bir kez daha, bu kez tüm ihtişamıyla tanıttığınız için.”

O akşam evime, Halil’siz geçireceğim o ilk geceye döndüğümde kutuyu onun yatağının başucuna koydum. Eskiden çok sıradan ve biraz da sıkıcı bulduğum o 72 yıllık sessiz, sakin hayatımızı düşündüm. Aslında o sessizlik, kocamın içinde taşıdığı büyük bir savaşın ve sarsılmaz bir fedakârlığın huzuruymuş. Hayat bazen gerçek kahramanları altın madalyalarla veya manşetlerle değil; sevdiklerine adanmış sessiz, onurlu ve tertemiz yıllarla ödüllendirirdi. Halil benim sadece kocam değil, dünyanın en büyük ve en merhametli kahramanıydı ve ben onunla geçirdiğim her saniye için şimdi binlerce kez daha fazla şükrediyordum.